Steunkousen tijdens de zwangerschap

Steunkousen tijdens de zwangerschap

In verband met spataderen (varices) van relatief grote medische ernst kreeg ik een behandeling tegen spataderen in het ziekenhuis. De ernst werd bepaald aan de hand van een onderzoek in o.a. de diameter van de aderen en de stroomsnelheid (duplex). Nadat mijn ergste spataderen werden ´gelaserd´ (EVT) werden mij elastische kousen (steunkousen) aanbevolen, zowel als nazorg (kousen tot aan de liezen) als voor preventief (kousen tot de knie twee weken later). Zeker voor bij een volgende zwangerschap zijn in mijn geval steunkousen belangrijk, werd mij geadviseerd. Volgens de arts ben ik waarschijnlijk gevoelig voor het ontstaan van spataderen doordat het in de genen voorkomt gezien mijn jonge leeftijd en daarbij opgeteld de zwangerschap(pen). Een zwangerschap hoeft niet per se te leiden tot spataderen.

Spataderen en vochtophoping bij zwangerschap

De kans op spataderen bij zwangerschap is groter omdat:

  • de veranderende hormoonlevels de vaatwanden van je vaten verslapt. Slappe vaatwanden zorgen ervoor dat het lichaam meer moeite heeft om het vocht tegen de zwaartekracht in terug te krijgen. Zo kunnen de enkels, kuiten en voeten opzwellen.
  • In de zomer is de kans hierop nog groter, omdat de warme ervoor zorgt dat de vaten nog meer gaan uit staan. Vergelijk het bijvoorbeeld als het rubber van een tuinslang.
  • Als je zwanger bent is er meer bloed aanwezig wat rond gepompt moet worden, dus meer belasting voor de vaten.
  • Hoe meer vocht in de onderbenen, des te harder moeten de vaten werken om het bloed omhoog te krijgen. De kleppen die het bloed voorkomen om terug te stromen sluiten niet goed meer door overbelasting.

Het voorkomen van spataderen door zwangerschap

  • Probeer regelmatig te bewegen. Kuitspieren die in actie zijn bevorderen het terugstromen van het bloed naar het hart.
  • Zit met de benen omhoog. Liefst de voet boven de hoogte van de heup, anders heeft het weinig zin.
  • Vermijd lang zitten en stil staan.
  • Probeer bij een staand of zittend beroep vaak van houding te wisselen
  • Zit liever niet met de benen over elkaar heen.
  • Draag evt. steunkousen.

Sreunkousen tijdens de zwangerschap - Kijk, mama!

De werking en het gebruik van steunkousen

Steunkousen zorgen ervoor dat het meewerkt met de stuwing van het vocht naar boven toe. Zo wordt de kans op spataderen verkleind en houden ze je benen slanker. Voor een optimale werking van de steunkous moet deze meteen bij het opstaan aangetrokken worden en pas bij het naar bed gaan weer uit gedaan worden. Ook moet dit dagelijks gebeuren.

Je kunt ervoor kiezen deze alleen gedurende de zwangerschap te dragen (hoe vroeger in de zwangerschap des te beter). Ze moeten nauw om de benen aansluiten en het is aanbevolen om ze nauwkeurig te laten aanmeten door een deskundige, bijvoorbeeld door een bandagist. Na 6 tot 9 maanden kunnen de kousen hun beste werking verliezen en verslapt het elastiek.

Ook kun je een droge huid krijgen van steunkousen. Gebruik geen lotion op je benen vóór het aantrekken van de kousen, maar ná het uittrekken. Om het aan- en uittrekken van steunkousen te vergemakkelijken kun je gebruik maken van een hulpmiddel. Het gebruik van dit aan- en uittrekhulpmiddel wordt aanbevolen, omdat het aan- en uittrekken met slechts je handen meer risico op beschadiging van de (vaak dure) kous veroorzaakt. Trek verder geen strakke kous óver de steunkous aan, omdat je anders weer extra weerstand veroorzaakt en aan het eind van de dag een extra bobbel in je huid krijgt. Om de druk van de kous optimaal te verspreiden over het been en ribbels aan het einde van de dag te voorkomen, kun je gebruik maken van de tuin- of bouwhandschoenen van de Action. De handschoenen van de orthopedische winkel hebben vaak te weinig grip op de kous, maar zijn misschien zo soft gemaakt om de kous weer te beschermen. Echter heb ik de afgelopen zes jaar nog niet meegemaakt dat de handschoenen van de Action de kousen beschadigen.

Mijn ervaring met steunkousen tijdens de zwangerschap

Steunkousen zijn niet leuk

Ondanks dat medici steunkousen vanaf dag 1 adviseren bij zwangerschap, besloot ik ze pas aan te trekken toen ik de benen zag opzwellen. In de avond is dit vaak het beste te zien. Vanaf dat moment droeg ik ze dagelijks. Alleen op hele hete dagen, als je toch even met de pootjes wil poedelen in het zwembadje of wil luchten om irritatie te voorkomen, deed ik ze wel eens uit. Dit laatste is echter niet aan te raden. Toch koos ik ervoor omdat ik anders binnen zou moeten blijven zitten, liefst ergens met airco en dan de benen omhoog. Niet leuk dus. En niet haalbaar met drie rondhuppelende kids uiteraard. De benen in de avond insmeren met bijvoorbeeld nivea of lanette crème helpt en is erg prettig.

De eenvoud en het tijdrovende van het laten aanmeten

De enorme stoel in het piepkleine kamertje waar ik op mocht zitten voor het aanmeten zag er heel speciaal uit, maar is waarschijnlijk alleen zo speciaal vanwege het Arbo-technisch belang. Na urenlang wachten werd de stoel omhoog gedaan en mijn enkel en mijn kuit opgemeten. Men meet beiden benen apart op, waarbij de enkelomtrek, de kuitomtrek en de onderbeenlengte tot twee centimeter onder de knieholte. Aangezien de deskundige de waardes niet kon onthouden werd dit nog eens gedaan en daarna werd de bestelling in orde gemaakt. Na enkele weken tot maanden lagen de kousen klaar in de hulpmiddelenwinkel en kon ik ze passen en meenemen. Het aantrekhulpmiddel kreeg ik van Livit Orthopedie er gratis bij, maar begon al te rafelen na enkele keren gebruik. Van mijn lieve kraamverzorgster kreeg ik zomaar één betere die zij dubbel had, maar anders had ik zelf een nieuw hulpmiddel gekocht.

Steunkousen met aantrekhulpmiddel - Kijk, mama!

De kosten van mijn steunkousen

Ik heb in 2015 140 euro (!) betaald uit mijn eigen risico voor twee paar steunkousen.

Klachten van de steunkousen

Mijn steunkousen hadden een te strakke elastieken rand met rubberen dopjes tegen het schuiven. Deze veroorzaakte rode drukpuntjes tot bloedens toe welke na maanden pas genazen. Tip van een collega was om de kousen volledig binnenstebuiten aan te trekken en dit hielp! Ook schoven ze niet naar beneden na hard werken in bijvoorbeeld de tuin of mijn werk in de thuiszorg. Verder zat er binnen één jaar een ladder in toen ik ze (niet bijzonder hard) omhoog trok. Livit Orthopedie stuurde mij terecht een uitnodiging voor over 6 maanden om te kijken of nieuwe steunkousen nodig waren, welke ik annuleerde. Destijds vroeg ik me ook af in hoeverre het financiële belang van het vervangen van de kousen ook een rol speelt bij de orthopedische winkel en de zorgverzekeraar.

Alternatieve steunkousen

Steunkousen kunnen prijzig zijn terwijl er vele alternatieven op de markt zijn. Als het medisch niet noodzakelijk is om aanbevolen steunkousen te nemen, zou ik zeker een kijkje nemen op het internet. Er zijn vele webshops die goedkopere of kwalitatief goede of qua design leukere steunkousen aanbieden. In samenwerking met butik21.nl heb ik wat kousen uitgekozen en met tevredenheid getest, waarover hier meer.

Bron

Dit artikel heb ik geschreven vanuit eigen ervaring als eigenwijze patiënt, wijkverpleegkundige en met een beetje hulp van informatie op thuisarts.nl; welke is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Varices.

3 reacties

  1. Pingback: Mijn ervaring met Jobst steunkousen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.